Người lính Liên Xô cuối cùng tử thủ trong trận pháo đài Brest

( VTC News ) -Vào ngày 22/6/1941, đúng 80 năm trước, phát xít Đức mở cuộc tiến công vào chủ quyền lãnh thổ Liên Xô, khởi đầu từ pháo đài Brest. Cuộc tiến công trọn vẹn giật mình với sức mạnh quân sự chiến lược tiêu biểu vượt trội của 17.000 quân Đức cùng 2 sư đoàn xe tăng và không quân tương hỗ tổng lực, tưởng như hoàn toàn có thể trong chốc lát tiêu diệt được đội quân phòng thủ 9.000 người với vũ khí nhẹ tại Brest. Thế nhưng đến tận ngày 29/6/1941, Đức mới chiếm được pháo đài này .Tuy nhiên, đại chiến tại pháo đài chưa kết thúc vào ngày 29/6 định mệnh đó, khi Đức thả 2 quả bom “ Satan ” nặng 2 tấn mỗi quả phá sập hoàn toàn phần phía Đông của pháo đài. Rất nhiều binh sĩ phòng thủ pháo đài Brest đã rút xuống hầm ngầm liên tục chiến đấu, trong đó nhân vật đáng kể đến nhất chính là thiếu tá Pyotr Mikhailovich Gavrilov, người lính chiến đấu ở đầu cuối của pháo đài, bị bắt ngày 23/7/1941 .Người lính Liên Xô cuối cùng tử thủ trong trận pháo đài Brest - 1

Pyotr Gavrilov thăm các học sinh tại một trường trung học ở thành phố Krasnoadar. (Ảnh: N.Kozachenko)

Kiên quyết không đầu hàng

Trong trận chiến tại pháo đài Brest, thiếu tá Pyotr Mikhailovich Gavrilov là trung đoàn trưởng trung đoàn Bộ binh số 44, Sư đoàn Bộ binh 42, Quân đoàn 13 thuộc Mặt trận phía Tây. Ông sinh ngày 17/6/1900 trong một mái ấm gia đình nông thôn. Cách mạng tháng 10 nổ ra, như nhiều nông dân khác, Gavrilov tình nguyện gia nhập lược lượng Hồng quân non trẻ và chiến đấu chống lực lượng phản cách mạng trên khắp những mặt trận phía Đông, phía Nam và bắc Kavkaz .Sau khi Liên Xô xây dựng, ông được cử đi học tại Học viện Bộ binh Vladikavkaz ( Bắc Osetia ) và tốt nghiệp năm 1925. Sau đó, ông lại liên tục học tại Học viện Sĩ quan Frunze và tốt nghiệp năm 1939. Sau tốt nghiệp, ông được chỉ định trực tiếp làm trung đoàn trưởng Trung đoàn Bộ binh số 44 và tham chiến trong đại chiến Mùa đông với Phần Lan trong 2 năm 1939 – 1940 .Trong những ngày tiên phong phát xít Đức tiến công pháo đài Brest, Thiếu tá Gavrilov đã chỉ huy quân phòng thủ tại phần thành lũy phía Tây của pháo đài. Ông đã tập hợp được những binh sĩ còn sống sót của rất nhiều đơn vị chức năng khác nhau và tổ chức triển khai cho họ phòng thủ hữu hiệu những nơi trọng điểm và đánh bật quân Đức tiến công. Sau khi quân Đức sử dụng bom ném cấp tập vào khu vực phòng thủ, ngày 27/6/1941, chính trị viên Trung đoàn bộ binh 333 đã tổ chức triển khai cho một phần lực lượng rút lui khỏi pháo đài, tuy nhiên Gavrilov đã quyết định hành động ở lại chiến đấu đến hơi thở ở đầu cuối .Khi quân Đức chiếm được hàng loạt phần nổi của pháo đài ngày 29/6, Gavrilov chỉ huy một tiểu đội 12 người ẩn nấp dưới hầm ngầm và dùng giải pháp tiến công giật mình để tiêu tốn sinh lực quân chiếm đóng. Trong gần 1 tháng chiến đấu, lần lượt từng người trong đội của Gavrilov quyết tử vì hỏa lực quân Đức và vì cả thiếu thốn thức ăn, nước uống .Là người còn sót lại sau cuối, trong thực trạng bị thương nặng, Gavrilov đã cố ăn cả phần rơm trộn dành nuôi gia súc tìm được trong pháo đài để sống sót. Cho đến ngày 23/7/1941, vừa bị ngộ độc thức ăn, vừa bị thương, ông đã chiến đấu trong suốt 1 giờ với lính Đức trước khi bất tỉnh nhân sự và bị bắt .Người lính Liên Xô cuối cùng tử thủ trong trận pháo đài Brest - 2Phần mộ của Thiếu tá Pyotr Gavrilov tại pháo đài Brest .Theo ghi chép lại từ nhân chứng Đức của nhà sử học Sergei Smirnov, người sau này phục sinh danh dự cho Thiếu tá Gavrilov, khi bị bắt, “ viên thiếu tá vẫn mặc không thiếu quân phục chỉ huy, nhưng lúc này đã rách nát như giẻ lau, mặt ông phủ kín khói thuốc súng vài bụi đen xì cùng bộ râu rậm rạp suốt 1 tháng không cạo. Ông ta bị thương, ngất xỉu và cực kỳ gầy yếu. Ông ta lúc đó đúng chỉ còn là 1 bó xương bọc trong da, thậm chí còn không còn phản xạ nuốt khi được đút thức ăn. Để cứu sống ông, những bác sĩ Đức đã phải đút ống tiếp thức ăn thông thẳng tới dạ dày. Tuy nhiên, những lính Đức đã bắt được ông đưa về trại lúc đó đã phản đối những bác sĩ, cho rằng tên này chỉ mới hơn một giờ trước vẫn còn chống trả kinh khủng bằng súng ngắn và lựu đạn, khiến vài lính Đức quốc xã bị chết và bị thương. ”

Tuy nhiên, nhờ ý chí kiên cường của mình, thiếu tá Pyotr Gavrilov đã khiến các sĩ quan Đức nể phục. Rất nhiều sĩ quan Đức gần đó đã tới tận nơi để nhìn rõ mặt người chỉ huy đối phương đã kiên cường chiến đấu trong nghịch cảnh như vậy.

Trong suốt gần 4 năm sau đó, thiếu tá Gavrilov bị nhốt trong những trại tập trung chuyên sâu của Đức quốc xã như Hammelburg, Revensburg và Mauthausen. Dù ông nhất quyết không khai tên tuổi, cấp bậc nhưng quân Đức biết rõ ông là một chỉ huy cấp cao của quân đội Liên Xô tại Brest, và có giá trị tuyên truyền rất cao nếu chiêu hàng được. Trong thời hạn đầu, Pyotr Gavrilov đã nếm trải toàn bộ sự kinh hoàng của những trại tập trung chuyên sâu của Đức, nhưng ông vẫn không khai ra bất kể một thông tin nào. Kết cục, quân phát xít phải chịu thua và không đụng đến ông trong suốt những năm giam giữ sau đó .Người lính Liên Xô cuối cùng tử thủ trong trận pháo đài Brest - 3Thiếu tá Pyotr Gavrilov gặp lại những đồng đội cũ cùng chiến đấu tại pháo đài Brest năm 1956, từ trái qua phải : Aleksandr Ivanovich Semenenko, Trợ lý tham mưu Trung đoàn bộ binh số 44 ; Thượng úy Nikolai Ivanovich Zorykov, Chủ nhiệm vận tải đường bộ và phục vụ hầu cần Trung đoàn bộ binh số 44 và Thiếu tá Pyotr Mikhailovich Gavrilov, Trung đoàn trưởng Trung đoàn bộ binh số 44 .

Bền bỉ chiến đấu trong thời bình

Năm 1945, Thiếu tá Pyotr Gavrilov được Hồng quân cứu khỏi trại tập trung chuyên sâu Mauthausen. Sau khi kiểm tra nhân thân kỹ lưỡng, Gavrilov được gia nhập lại quân đội và phục sinh quân hàm Thiếu tá. Tuy nhiên, ông lại bị khai trừ Đảng vì làm mất thẻ và bị địch bắt giữ. Cuối năm 1945, ông được điều làm giám thị trại giam những tù binh Nhật được sử dụng để xây tuyến đường tàu Abakan – Taishet .Yuri Knutov, một đồng đội của Gavrilov cho biết : “ Dù đã nếm trải đủ sự gian ác của những trại tập trung, nhưng Gavrilov không hề chai sạn. Ông đối xử rất nhân đạo với tù binh Nhật, ngăn ngừa cấp dưới ngược đãi họ, thậm chí còn còn tổ chức triển khai chữa bệnh và ngăn ngừa sự bùng phát của dịch sốt phát ban trong trại ” .Sau khi quân đội Liên Xô giảm biên chế, Gavrilov được đưa về lực lượng dự bị và hồi hương tại quê nhà mình ở Cộng hòa Tự trị Tatar. Tuy nhiên, với tiếng đồn để địch bắt, Gavrilov bị đồng hương đối xử lạnh nhạt, khiến ông phải chuyển về Krasnodar sinh sống. Tại đây, Gavrilov sống một cuộc sống nhã nhặn với vai trò công nhân cần cẩu tại một xưởng sản xuất máy. Sau này, trong quá trình xét lại, trên một số ít tờ báo phương Tây còn tuyên truyền câu truyện Gavrilov đã bị bắt giữ và nhốt trong Gulag. Tuy nhiên, theo cả hồi ký của ông cũng như đồng đội cũ là Knutov, việc này trọn vẹn không xảy ra .Người lính Liên Xô cuối cùng tử thủ trong trận pháo đài Brest - 4Thiếu tá Pyotr Gavrilov cùng vợ năm 1955 .Trong thập niên 1950, nhờ sự nỗ lực tuyệt vời của nhà văn Sergei Sergeevich Smirnov và nhà thơ nổi tiếng Konstantin Mikhailovich Simonov ( tác giả bài thơ “ Đợi anh về ” ), một cuộc tìm hiểu tổng lực về những người lính phòng thủ Brest được thực thi. Thành tích gan góc của thiếu tá Pyotr Gavrilov lúc này mới được biết đến. Năm 1957, ông được phục sinh hàng loạt thương hiệu, chức vụ trong Đảng và được trao tặng thương hiệu cao quý nhất Anh hùng Liên Xô cùng Huân chương Lenin và Huân chương Sao Vàng. Cùng với những phần thưởng, ông cũng được cấp một căn hộ chung cư cao cấp 3 phòng tại Krasnodar để tiện hoạt động và sinh hoạt .

Sau khi được phục hồi danh dự, Pyotr Gavrilov đã chủ động tham gia tích cực các hoạt động xã hội, giáo dục lòng yêu nước cho thế hệ trẻ, và viết hồi ký. 

Xem thêm: Tải game ben ten

Ông mất ngày 26/1/1979 và được an táng tại pháo đài Brest – nằm cạnh đồng đội của mình theo đúng nguyện vọng của ông. Tên của Pyotr Gavrilov cũng đã được đặt cho nhiều con đường tại những thành phố Liên Xô và cả một đỉnh núi trên dãy Thiên Sơn .

Viết một bình luận