Làm chuồng nuôi hàng trăm nghìn con thú hoang dã biết bay, chỉ hứng phân bán mà có tiền tỷ

Đồng Nai :Từ sáng tạo độc đáo “ nuôi dơi diệt muỗi ” của một bác sĩ, một số ít hộ dân ở xã Phú Lý ( huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai ) đã nuôi thành công xuất sắc hàng trăm ngàn con dơi rừng .

Mô hình nuôi dơi lấy phân bán đắt tiền không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao, mà còn góp phần bảo vệ môi trường, mùa màng…

Và quan trọng hơn nuôi dơi rừng lấy phân ở xã Phủ Lý, huyện Vĩnh Cửu (tỉnh Đồng Nai) là góp phần phòng, chống nhiều loại dịch bệnh có nguồn gốc từ muỗi và côn trùng.

Làm chuồng nuôi hàng trăm nghìn con thú hoang dã biết bay, chỉ hứng phân bán mà có tiền tỷChòi nuôi dơi nhà ông Nguyễn Văn Sáu (ngụ xã Phú Lý, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai). Ảnh: Phương Liễu

Công phu việc “dụ” dơi rừng

Phú Lý là một xã vùng sâu, vùng xa của huyện Vĩnh Cửu ( tỉnh Đồng Nai ) với bốn bề là rừng nguyên sinh. Với sự đa dạng sinh học, nơi đây đã trở thành khu tụ hợp, sinh sống của nhiều loài động vật hoang dã, trong đó có loài dơi chuột hoang dã .Điều đáng nói, tập tính của loài dơi chuột sống theo bầy đàn với số lượng lớn và chỉ ăn những loài côn trùng nhỏ, đặc biệt quan trọng là muỗi …Do xung quanh là rừng nên xã Phú Lý nhiều năm trước kia là xã rủi ro tiềm ẩn cao về dịch bệnh tương quan đến muỗi như : sốt rét, sốt xuất huyết, bệnh sốt vàng da, phù chân voi … Thực tế này khiến BS Hồ Văn Hoài, từ năm năm ngoái khi còn là Trưởng trạm Y tế xã đã có ý tưởng sáng tạo “ dụ ” dơi rừng về diệt muỗi, phòng chống dịch bệnh .Hơn 30 năm sinh sống ở vùng rừng nguyên sinh này, BS Hoài biết nơi đây có một loài dơi chuột sống hoang dã có tên khoa học Vespertilio .Âm thầm khám phá, BS Hoài phát hiện loài dơi này đặc biệt quan trọng chỉ thích ăn những loại côn trùng nhỏ, nhất là muỗi mà không phá hoại mùa màng như những loại dơi chó, dơi quạ …Đặc biệt, phân của loài dơi này có giá trị cao cho nhiều loại cây xanh và đang rất ” được ” giá trên thị trường. Ý tưởng “ lạ lùng ” này của BS Hoài đã được một số ít chủ vườn hưởng ứng cùng đi trong thực tiễn về những tỉnh An Giang, Trà Vinh, Tiền Giang … để học cách dẫn dụ và nuôi dơi rừng .Sau vài chuyến đi học tập kinh nghiệm tay nghề, ông Phan Văn Minh, một chủ nhà vườn ở ấp Lý Lịch 4, xã Phú Lý là người tiên phong mạnh dạn góp vốn đầu tư cho “ công nghệ tiên tiến ” nuôi dơi rừng .Để dẫn dụ dơi hoang dã về, thoạt đầu ông Minh bắt khoảng chừng chục con dơi cho vào lồng rồi treo ở cành cây cao để đàn dơi nghe tiếng kêu của đồng loại mà kéo về. Cứ thế, khi làm xong chòi thì cũng là lúc chúng đã quen đường tỏ lối mà kéo đến sinh sống .Ông Minh cho biết, khám phá kỹ tập tính cùng thói quen của loài dơi này được biết, dơi chuột rất dễ bị những loại cú mèo, rắn … “ xơi thịt ” nên chúng thường ẩn trú trên những loại cây có sóng lá cứng, tán rộng .Và trong quy trình làm những chòi dơi, ông Minh san sẻ, dơi là loài hoang dã và cũng thích ở chỗ tốt nên ông phải chọn chỗ xa khu dân cư, thiên nhiên và môi trường yên tĩnh để làm chòi cho dơi ở. Những chòi dơi được dựng cao từ 9-12 m, bên trên là nhà của chúng, bên dưới được giăng lưới để thu hoạch phân dơi .Ông Nguyễn Đình Biên, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng ấp Lý Lịch 1, xã Phú Lý, huyện Vĩnh Cửu ( tỉnh Đồng Nai ) cho biết, quy mô nuôi dơi do BS Hồ Văn Hoài khởi xướng rất có lợi cho sức khỏe thể chất con người và thiên nhiên và môi trường. Do đây là vùng rừng nguyên sinh nên những loài muỗi và côn trùng nhỏ rất nhiều. Từ khi trên địa phận xã có những chòi dơi nuôi, côn trùng nhỏ, dịch bệnh cũng giảm nhiều .Để có “ ngôi nhà ” lý tưởng cho những chú dơi sinh sống, lá thốt nốt là vật tư tốt nhất để làm chỗ cho dơi đậu nên ông Minh phải về tận miền Tây Nam bộ, có khi phải ra tận chợ biên giới Tịnh Biên ( tỉnh An Giang ) để mua lá thốt nốt khô .Mỗi chòi cần khoảng chừng 3 ngàn lá thốt nốt xâu thành 3 chuỗi giăng thành hàng cách nhau từ 30-50 cm để dơi có chỗ bay ra, bay vào. Hiện nhà ông Minh có 3 chòi nuôi dơi với tổng đàn dơi lên đến hơn 60.000 con. Số tiền ông góp vốn đầu tư 4 chòi nuôi dơi cũng gần 400 triệu đồng .Cũng là chủ một nhà vườn lớn ở ấp Lý Lịch 1, xã Phú Lý, ông Nguyễn Văn Sáu nhiều năm từng về miền Tây Nam bộ mua phân dơi đem lên bón cho cây ăn trái, nay thấy ông bạn thành công xuất sắc trong việc nuôi dơi lấy phân tại chỗ, ông Sáu hồ hởi học hỏi, làm theo. Đến nay, hộ ông Sáu cũng đã có 3 chòi nuôi dơi .

Kể về việc chăm sóc dơi, ông Sáu cho hay, ngoài kỹ thuật được ông Minh và BS Hoài hướng dẫn, do dơi là động vật hoang dã nên gia đình ông còn mua thuốc về phun trừ các loại bọ chét, rận rệp, dịch bệnh thường có trong môi trường tự nhiên để đàn dơi được khỏe mạnh. 

Do làm sau, rút kinh nghiệm tay nghề từ những hộ khác, ông Sáu có một số ít nâng cấp cải tiến hơn nên đã lôi cuốn được khoảng chừng 90.000 con dơi về 3 chòi nuôi dơi trong vườn nhà mình .Hiện nay, xã Phú Lý có 4 hộ nuôi dơi gồm 9 chòi với gần 150.000 con dơi. Theo anh Nguyễn Thanh Long, một hộ nuôi dơi cũng ở ấp Lý Lịch 1, “ công nghệ tiên tiến ” nuôi dơi cũng công phu .Bởi dơi là loài động vật hoang dã hoang dã và người nuôi không hề nhân giống nên chỉ có cách “ dụ ” dơi về bằng việc làm những “ ngôi nhà ” tốt nhất để chúng về ở. Và bầy dơi cũng rất biết cách chọn “ nhà ” tốt nhất, ” tiện lợi ” nhất để tập hợp bầy đàn về sống .“ Nuôi dơi không cần phải cho ăn, chỉ cần chăm chút cho ” ngôi nhà ” của chúng được sạch như thay lá mỗi tháng, xịt thuốc để ngăn ngừa những dịch bệnh có trong môi trường tự nhiên hoang dã để đàn dơi khỏe, ăn nhiều, thải phân nhiều là mình có thu nhập ” – anh Long vui tươi cho biết .

Nuôi dơi: mũi tên trúng 3 đích

BS Hoài, người khởi xướng ý tưởng sáng tạo nuôi dơi cho biết : “ Do đây là vùng sát rừng rậm nên bắt đầu tôi chỉ nghĩ nuôi dơi nhằm mục đích hạn chế rủi ro tiềm ẩn dịch bệnh do muỗi, nhưng càng đi sâu khám phá, tôi lại càng thấy nhiều ích lợi từ việc nuôi loài dơi chuột này … ” .” Nuôi dơi chẳng khác nào một mũi tên trúng nhiều đích : không riêng gì hạn chế được dịch bệnh do muỗi, dơi còn diệt cả nhiều loại côn trùng nhỏ khác giúp bảo vệ mùa màng, cây cối và phân dơi đang là nhu yếu lớn của nhiều nhà vườn ”, BS Hoài nói thêm .Làm chuồng nuôi hàng trăm nghìn con thú hoang dã biết bay, chỉ hứng phân bán mà có tiền tỷThu hoạch phân dơi ở chòi nuôi dơi nhà ông Phan Văn Minh (ngụ xã Phú Lý, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai).Theo BS Hoài, trời nhá nhem tối thì đàn dơi đi ăn và khoảng chừng 5 giờ sáng trở lại chuồng. Một đêm mỗi con dơi hoàn toàn có thể bắt được hàng ngàn con muỗi, côn trùng nhỏ trung gian truyền bệnh mà không cần phải giải quyết và xử lý bằng việc phun xịt hóa chất trừ muỗi và lăng quăng như trước đây, ô nhiễm cho con người lẫn môi trường tự nhiên .Hơn nữa, đây là loài dơi chuột, chúng sống thân thiện với môi trường tự nhiên chứ không tàn phá cây cối như những loài dơi khác nên hoàn toàn có thể nuôi số lượng lớn. Tất nhiên, những chòi nuôi dơi cũng phải đặt cách xa nhau để có đủ thức ăn cho những đàn dơi mà chúng không bị chia đàn do “ tranh giành ” địa phận sống .Trong khi BS Hoài đang thấy mừng quýnh vì mục tiêu nuôi dơi diệt trừ dịch bệnh của mình đã thành hiện thực khi số ca sốt xuất huyết ở Phú Lý và cả 1 số ít địa phận lân cận khác cũng giảm dần nhờ những đàn dơi nuôi, thì những hộ dân như ông Minh, ông Sáu, anh Long lại thêm hồ hởi vì hiệu suất cao kinh tế tài chính từ đàn dơi vượt ngoài dự kiến .Ông Sáu cho biết, hiện phân dơi có giá từ 60.000 – 80.000 đồng / kg. Với 3 chòi nuôi dơi và 90.000 con dơi, mỗi ngày cho khoảng chừng từ 20-30 kg phân dơi, một năm mái ấm gia đình ông Sáu đã thu được hơn 500 triệu đồng từ bán phân dơi .Trong khi đó, do lượng côn trùng nhỏ, sâu bọ đục phá cây cối giảm đáng kể do bị đàn dơi “ xơi tái ” nên gián tiếp đem lại thiên nhiên và môi trường trong lành cho cây cối tăng trưởng. Giá trị thu hoạch trái cây những loại như : xoài, cam, quýt, bưởi … vườn nhà ông đã tăng thêm 30 %, tính ra mỗi năm hộ ông Sáu thu về tối thiểu 1-2 tỷ đồng ngày càng tăng từ nuôi dơi .Còn hộ ông Minh thì cũng thành công xuất sắc đáng kể từ quy mô này. Với đàn dơi khoảng chừng 60.000 con, mỗi ngày cho từ 10-20 kg phân, không những đủ bón cho vườn cây ăn trái 6 ha nhà mình mà mỗi năm ông còn bán số phân dơi thừa được khoảng chừng 200 triệu đồng .Riêng giá trị ngày càng tăng từ cây trái được mùa do cây cối không bị sâu bệnh, côn trùng nhỏ tàn phá mỗi năm cũng thu về tiền tỷ .

Dù không trực tiếp nuôi dơi, nhưng nhiều hộ làm vườn ở ấp Lý Lịch 1 cũng được hưởng “ké” thành quả. Hộ bà Trần Thị Luông ở gần nhà ông Sáu cho biết: “Trước đây khi nhà ông Sáu chưa nuôi dơi, 2ha vườn xoài, cam, quýt nhà tôi khi ra hoa tôi phải xịt thuốc trừ sâu, rầy, côn trùng 3-4 lần/mùa. Giờ nhờ đàn dơi nhà ông Sáu mà tôi chỉ còn phun 1 lần thuốc, có thể do côn trùng đã bị đàn dơi diệt hết”.

Hiện nay, quy mô nuôi dơi phòng, chống những bệnh truyền nhiễm do muỗi đang được Trung tâm Y tế huyện Vĩnh Cửu ( tỉnh Đồng Nai ) giám sát, thu thập dữ liệu để làm một đề tài khoa học nuôi dơi và công tác làm việc phòng, chống dịch bệnh .Dù chưa có Kết luận khoa học, tuy nhiên hiệu suất cao về giảm rủi ro tiềm ẩn dịch bệnh, ngày càng tăng quyền lợi kinh tế tài chính thì đã thấy rõ. Hiện nhiều hộ dân ở những xã lân cận như : Mã Đà, Hiếu Liêm ( huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai ) cũng đang khởi đầu học theo nông dân xã Phú Lý nuôi dơi rừng .( Theo Báo Đồng Nai / Dân Việt )

Viết một bình luận