Câu hỏi quanh vụ bà Đặng Thị Hoàng Yến kiện cựu Thủ tướng Dũng

Câu hỏi quanh vụ bà Đặng Thị Hoàng Yến kiện cựu Thủ tướng Dũng

  • Tina Hà Giang
  • BBC Vietnamese

13 tháng 9 2019Vì sao bà Đặng Thị Hoàng Yến kiện ông Nguyễn Tấn Dũng

Cựu Đại biểu Quốc hội Việt Nam, doanh nhân Đặng Thị Hoàng Yến vừa công bố việc kiện đích danh cựu thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng ra Tòa Trọng tài, đòi bồi thường 2,5 tỷ đôla.

Bà Đặng Thị Hoàng Yến, trong giấy tờ khởi kiện là Tiến sĩ Maya Dangelas, là công dân Mỹ từ năm 2005, hiện sống tại Hoa Kỳ thuê bốn công ty luật đại diện để kiện ông Nguyễn Tấn Dũng với cáo buộc của Nguyên đơn, là “hồi còn giữ chức thủ tướng, ông đã hủy bỏ bất hợp pháp thỏa thuận xây dựng, sở hữu và vận hành Dự án Nhiệt điện Kiên Lương (tỉnh Kiên Giang), Việt Nam”.

Vì sao khởi kiện?

Giải thích nguyên do vụ kiện, Luật sư Tony Buzbee, thuộc The Buzbee Law Firm, ở Houston, Texas nói với Đài truyền hình BBC hôm 9/9 :” Tiến sĩ Dangelas và những công ty của bà đã góp vốn đầu tư hơn 250 triệu đôla vào việc tăng trưởng Dự án Nhiệt điện Kiên Lương, và bà đã phải chịu những thiệt hại đáng kể, không riêng gì tiền góp vốn đầu tư và ngân sách pháp lý, mà còn mất số doanh thu khổng lồ. ‘ ‘Cũng hôm 9/9, Luật sư Charles Camp, ở Washington DC, cố vấn chính cho Nguyên đơn trong vấn đề này nói với Đài truyền hình BBC rằng ” việc kiện cựu thủ tướng của một vương quốc không yên cầu thủ tục hay tiến trình gì đặc biệt quan trọng nhưng được triển khai với sự đồng ý chấp thuận của chính phủ nước nhà Nước Ta ” .Trang đầu của Thông báo Vụ kiện của Nguyên đơn Đặng Thị Hoàng Yến và Bị đơn Nguyễn Tấn Dũng do văn phòng luật sư Charles Camp gửi cho BBC Tiếng ViệtChụp lại hình ảnh ,Trang đầu của Thông báo Vụ kiện của Nguyên đơn Đặng Thị Hoàng Yến và Bị đơn Nguyễn Tấn Dũng do văn phòng luật sư Charles Camp gửi cho Đài truyền hình BBC Tiếng ViệtTrong Thông báo Vụ kiện, Nguyên đơn viện dẫn bốn thỏa thuận hợp tác hay luậtchính làm cơ bản pháp lý, gồm :

Thỏa thuận phân xử trong Chương IV của Hiệp định giữa Hoa Kỳ và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam về quan hệ thương mại.

Luật Đầu tư Việt Nam năm 2005 (Luật số 59-2005-QH11).

Luật Đầu tư năm 2014 (Luật số 67-2014-QH13), và quan trọng hơn,

Nghị định của Việt Nam về hình thức đầu tư giữa đối tác công và tư, số 15/2015/ NDCP (Nghị định PPP) được ban hành và ký bởi chính Thủ tướng Dũng lúc tại chức.

Vẫn theo Thông báo Vụ kiện (Claimants’s Notice of Arbitration) do bốn công ty luật đại diện cho bà Đặng Thị Hoàng Yến có trụ sở tại Washington DC, Houston – Texas và Paris, ký hôm 4/9, rồi công bố với báo chí Hoa Kỳ, ông Nguyễn Tấn Dũng khi làm thủ tướng, vào năm 2007, ký thỏa thuận đồng ý lập dự án đầu tư cho một khu công nghiệp, nhà máy điện đô thị và cảng sâu ở quận Kiên Lương với Công ty Đầu tư Tân Tạo, một công ty chị em với công ty Năng lượng Tân Tạo.

Năm năm nay, chín năm sau khi thực thi hợp đồng, ông Nguyễn Tấn Dũng ủy quyền cho hủy bỏ dự án Bất Động Sản, vi phạm trực tiếp nhiều ủy quyền và thỏa thuận hợp tác góp vốn đầu tư của, và giữa công ty Năng lượng Tân Tạo, phía Nguyên đơn nói .

Tại sao chỉ kiện cá nhân ông Nguyễn Tấn Dũng?

Câu hỏi được đặt ra là vai trò của cơ quan chính phủ Nước Ta đến đâu trong vấn đề này nhất là khi những quyết định hành động ở mạng lưới hệ thống chính trị nước này thường mang tính tập thể .Thỏa thuận bị hủy bỏ, hơn thế nữa, là ‘ thỏa thuận hợp tác ký giữa Công ty Năng lượng Tân Tạo và nhà nước Nước Ta, được ông Dũng biểu lộ, phát sinh từ tịch thu vốn góp vốn đầu tư của Nguyên đơn vào dự án Bất Động Sản tại Nước Ta, theo Thông báo Vụ kiện .Trả lời thắc mắc tại sao Nguyên đơn chỉ kiện cá thể ông Dũng chứ không kiện nhà nước Nước Ta, luật sư Tony Buzbee lý giải :’ ‘ Các Nguyên đơn nhắm vào cựu Thủ tướng Dũng, vừa trong vai trò là hiện thân của Nhà nước Nước Ta, vừa với tư cách của bản thân ông. Ông cựu Thủ tướng hoàn toàn có thể chọn cách bảo vệ cá thể mình trước tòa Trọng tài, hay tìm cách nấp sau Nhà nước mà thời ấy ông là hiện thân của, tức Nước Ta. ‘ ‘Khi được hỏi có phải vì chỉ khi làm như vậy, nghĩa là nộp đơn kiện một mình ông Dũng, thì những luật sự đại diện thay mặt pháp lý cho nguyên đơn mới nhận được sự tương hỗ của chính phủ nước nhà hiện tại của Nước Ta, Luật sư Tony Buzbee vấn đáp :’ ‘ Các nguyên đơn được sự tương hỗ của nhà nước hiện tại của Nước Ta để đưa cựu Thủ tướng Dũng ra Tòa Trọng tài với tư cách cá thể, cũng như, và với tư cách một Cơ quan ( Organ ) của Nhà nước Nước Ta. ‘ ” ‘ Như bị tố cáo trong Thông báo Vụ kiện, ông Dũng đã gây ra những tổn thương tài chánh nghiêm trọng không chỉ cho Nguyên đơn, mà còn cho Nhà nước Nước Ta và tổng thể dân cư Nước Ta đang rất cần nguồn điện bổ trợ tại quốc gia này. ‘ ‘

”Về mặt pháp lý, Nguyên đơn không cần sự hỗ trợ của Chính phủ hiện tại của Việt Nam để kiện ông Dũng ra Tòa Trọng tài, vì các hành động khiếu nại nêu trong ”Thông báo Vụ kiện” cho thấy nhiều hành vi vi phạm Hiệp định Thương mại Mỹ-Việt và các luật bảo vệ đầu tư được nêu trong thông báo này. Tuy nhiên, sự hỗ trợ của Chính phủ hiện tại của Việt Nam sẽ luôn là điều cực kỳ quan trọng đối với Nguyên đơn.”

Trang 4 của Thông báo Vụ kiện của Nguyên đơn Đặng Thị Hoàng Yến và Bị đơn Nguyễn Tấn DũngChụp lại hình ảnh ,Trang 4 của Thông báo Vụ kiện của Nguyên đơn Đặng Thị Hoàng Yến và Bị đơn Nguyễn Tấn DũngTuy Luật sư Tony Buzbee lý giải như vậy với Đài truyền hình BBC, nhưng một đoạn trong Thông báo Vụ kiện viết :’ ‘ Bằng cách đưa ông Dũng ra trước Tòa Trọng tài, nhà nước Nước Ta nhất thiết phải là một bên của vụ kiện này. Tuy nhiên, tại thời gian này, Nguyên đơn không tìm cách tịch thu thiệt hại từ nhà nước Nước Ta, mà với sự hợp tác của nhà nước, chỉ đòi bồi thường từ ông Dũng vì những hành vi sai lầm của ông khi còn làm Thủ tướng Nước Ta .’ ‘ Những thiệt hại mà Nguyên đơn phải gánh chịu trực tiếp từ hành vi của ông Dũng, cả như một quan chức, và như một cá thể, gồm có cả vai trò đại diện thay mặt cho nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Nước Ta, cũng như những vi phạm của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Nước Ta, dưới sự chỉ huy, giám sát và trấn áp Dự án của ông Dũng, và ông phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm về những giải pháp bảo vệ góp vốn đầu tư được cấp cho Nguyên đơn. ‘ ‘

Kéo dài bao lâu và khả thi tới đâu?

Chưa ai biết vụ kiện dự trù lê dài 18 tháng này sẽ chấm hết ra làm sao .Về mức khả thi của hồ sơ, Luật sư Charles Camp nói :’ ‘ Để thắng kiện, chúng tôi phải chứng tỏ rằng Bị Đơn chỉ vi phạm một trong nhiều luật bảo vệ góp vốn đầu tư hoặc Hiệp định Thương mại Mỹ-Việt được nêu trong Thông báo Vụ kiện – Bị đơn vi phạm tổng thể những điều này. ‘ ‘Hôm 10/09/2019, Ban chỉnh sửa và biên tập Đài truyền hình BBC đã gửi điện thư tới Vụ Báo chí, Bộ Ngoại Giao Nước Ta xin phản hồi từ cơ quan này và từ ông Nguyễn Tấn Dũng .Cho đến thời gian này, 13/9/2019, chúng tôi chưa nhận được phản hồi gì .

Dự án Nhiệt điện Kiên Lương nay ra sao?

Căn cứ vào những nguồn tin chính thống ở Nước Ta, dự án Bất Động Sản nhiệt điện Kiên Lương bị chính quyền sở tại ” tịch thu ” còn bên góp vốn đầu tư nói họ nhận được giấy phép góp vốn đầu tư nhưng sau chính quyền sở tại lại loại dự án Bất Động Sản khỏi quy hoạch điện vương quốc .Đầu tháng 10/2018, tờ Dân Trí có bài ” Nhùng nhằng dự án Bất Động Sản nhiệt điện tỷ USD Kiên Lương – tỉnh vẫn quyết tịch thu “, trong đó có đoạn viết :” Cho rằng việc chậm trễ trong tiến hành, chủ góp vốn đầu tư không triển khai nghĩa vụ và trách nhiệm thuế … là nguyên do khiến nhiệt điện Kiên Lương bị loại khỏi quy hoạch, chỉ huy tỉnh Kiên Giang vẫn bảo lưu quan điểm cần tịch thu dự án Bất Động Sản. “Vẫn nguồn tin trên cho hay tỉnh Kiên Giang dẫn ra quyết định hành động của cấp TW là chính phủ nước nhà Nước Ta hồi tháng 8 cùng năm :” Theo tỉnh Kiên Giang thì tại cuộc họp về yếu tố tịch thu chủ trương góp vốn đầu tư Trung tâm Điện lực Kiên Giang và Cảng nước sâu Nam Du, hồi cuối tháng 8/2017, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã Kết luận như sau : Do tiến trình tiến hành chậm, đồng thời với chủ trương tăng trưởng những nhà máy sản xuất nhiệt điện tuabin khí hỗn hợp tại Kiên Giang sử dụng khí Lô B dãn đến việc Dự án Nhà máy Kiên Lương 1 và Kiên Lương 2 không có trong hạng mục những dự án Bất Động Sản nguồn điện đưa vào quản lý và vận hành quy trình tiến độ đến năm 2030 trong Quy hoạch Điện VII kiểm soát và điều chỉnh được Thủ tướng phê duyệt. “Trang VNEconomy ( 18/11/2018 ) thì đăng tin :” Tập đoàn Tân Tạo cho biết, để tăng trưởng dự án Bất Động Sản này, họ đã góp vốn đầu tư 270 triệu USD và lúc bấy giờ vẫn phải trả lãi cho khoản góp vốn đầu tư này. Do đó, Tập đoàn Tân Tạo đó là cần bổ trợ dự án Bất Động Sản Kiên Lương 1 vào Quy hoạch tăng trưởng điện lực Quốc gia nhằm mục đích đầu nối với mạng lưới hệ thống truyền tải điện vương quốc. “” Phản hồi yêu cầu của Tân Tạo, Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Kiên Giang cho biết, năm năm nay, tỉnh Kiên Giang đã có yêu cầu Thủ tướng nhà nước không đưa Nhà máy nhiệt điện Kiên Lương vào Quy hoạch tăng trưởng điện lực vương quốc ( Quy hoạch 7 ) kiểm soát và điều chỉnh và tịch thu chủ trương góp vốn đầu tư Cảng nước sâu Nam Du của công ty. “

UNCITRAL là gì?

UNCITRAL, viết tắt của United Nations Commission on International Trade Law là Ủy Ban luật Thương mại Quốc tế do Liên Hiệp Quốc quản lý. Trụ sở chính nằm tại Vienna – Áo và có các chi nhánh khác ở Âu châu.

Trong những yếu tố tương quan tới thương mại quốc tế, UNCITRAL sẽ đưa ra những việc làm diễn ra tại nhiều kỳ họp luân phiên ở Vienna hoặc Thành Phố New York – Mỹ. Trong trường hợp này Nguyên đơn nhu yếu đơn kiện được xử lý ở Paris, Pháp .Doanh nhân Hà Lan gốc Việt Trịnh Vĩnh Bình vào tháng Tư năm nay cũng được Tòa Trọng tài xây dựng theo Quy tắc Trọng tài UNCITRAL phán quyết thắng kiện chính phủ nước nhà Nước Ta trong một vụ kiện xuyên thế kỷ .Hồ sơ của ông Bình cũng được Tòa Trọng tài Quốc tế tại Paris xử lý .

Viết một bình luận