Lịch sử Vĩnh Xuân quyền: Huyền thoại và sự thật

LTS : Trên quốc tế hiệu nay Vịnh Xuân quyền có hàng triệu đệ tử và hàng chục hệ phái. Cho đến nay, những cứ liệu lịch sử vẻ vang đúng mực về quy trình hình thành, tăng trưởng của môn phái vẫn còn chìm trong mây mù của thời hạn. Hầu hết thông tin lịch sử dân tộc môn phái đều được truyền miệng giữa những đời truyền nhân nên có nhiều độc lạ giữa thực tiễn và giai thoại mang tính thần thoại cổ xưa. Bài viết dưới đây đưa ra những dẫn chứng và lập luận của tác giả Châu Hồng Lĩnh, một người có khá nhiều năm tập luyện và nghiên cứu và điều tra môn võ này. Châu Hồng Lĩnh là người Việt, chuyên viên công nghệ thông tin, hiện định cư tại Mỹ .
Hầu hết những võ sư và người rèn luyện môn Vĩnh Xuân ( 永春 ), còn gọi là Vịnh Xuân ( 詠春 ) đều được nghe kể về nguồn gốc của môn phái như sau : Vào thời Càn Long, quân đội Mãn Thanh hỏa thiêu chùa Thiếu Lâm, là nơi những cao tăng huấn luyện và đào tạo võ thuật cho những sư sãi, nhân sĩ, tri thức và chiến sỹ của trào lưu ” Phản Thanh phục Minh “. Có năm cao thủ đã đột vây đào tẩu trong cuộc chiến hỏa thiêu Thiếu Lâm tự là Chí Thiện Thiền sư, Ngũ Mai Lão ni, Phùng Đạo Đức, Bạch Mi đạo nhân và Miêu Hiển .

Phim Diệp Vấn- một bộ phim về Vịnh Xuân quyền.

Trên đường đến vùng Vân Nam, bà đã gặp một cô gái là Nghiêm Vịnh Xuân làm nghề bán đậu phụ, sống với cha, và đang bị một tên lục lâm thảo khấu ép buộc phải cưới hắn. Bà đã dạy cho Nghiêm Vịnh Xuân môn quyền thuật do bà mới sáng tạo ra. Nhờ vào môn quyền thuật này, Nghiêm Vịnh Xuân đã chiến thắng tên cướp trong một trận quyết đấu. Sau đó, Vịnh Xuân kết hôn với Lương Bác Trù, truyền dạy môn võ thuật này cho chồng, và lưu truyền dưới tên gọi Vịnh Xuân quyền. Theo thời gian, dòng Vịnh Xuân quyền của Lương Bác Trù có sự giao thoa, trao đổi với dòng Võ thuật của Hồng thuyền Hội quán của Hoàng Hoa Bảo, Lương Nhị Đệ, Đại Hoa Diện Cẩm …, là những người đã được chân truyền của Chí Thiện thiền sư. Sự giao thoa, kết hợp này đã tạo nên đa số các dòng Vĩnh Xuân hiện đại ngày nay.

Môn Vĩnh Xuân được khởi đầu thông dụng vào thời gian 1800 – 1850, vào đời Gia Khánh nhà Thanh .

Nhưng .. 

theo những tài liệu lịch sử dân tộc, di tích lịch sử khảo cổ và theo lịch sử dân tộc lưu truyền trong 1 số ít dòng Vĩnh Xuân ở Phúc Kiến và Phật Sơn Trung quốc ( một vài ví dụ trong số đó là Bành Nam Vĩnh Xuân, Chí Thiện Vĩnh Xuân và Hồng Hoa Nghĩa Vĩnh Xuân ), và theo những thông tin từ những tổ chức triển khai bí hiểm như Hồng Hoa hội, Thiên Địa hội, Tam Hoàng …, đồng thời theo những điều tra và nghiên cứu mới nhất của Bảo tàng Vĩnh Xuân Hongkong ( Dòng Diệp Vấn – Yip Man ) thì lịch sử một thời về Ngũ Mai Lão ni và Nghiêm Vịnh Xuân nói trên chỉ là … lịch sử một thời .
Muốn tìm về nguồn gốc của môn Vĩnh Xuân, người ta phải tìm về lịch sử dân tộc Trung quốc thời kỳ quân đội Mãn Thanh vượt qua biên ải, giết Sấm vương Lý Tự Thành là kẻ đã thoán ngôi của Hoàng đế Sùng Trinh nhà Minh, lập nên triều đại nhà Thanh thống trị Trung quốc hơn 300 năm. Sự thống trị của triều đình ngoại bang đã làm dấy lên trong trào lưu ” Phản Thanh phục Minh ” nhằm mục đích lật đổ triều đình Mãn Thanh và Phục hồi nhà Minh trong mọi những tầng lớp nhân dân Trung quốc. Các tướng lĩnh quân sự chiến lược và quan lại nhà Minh chạy trốn quân đội Mãn Thanh đã cải trang, lẩn trốn trong nhân dân. Rất nhiều trong số đó đã chọn những đền chùa làm nơi ẩn náu, và đã tận dụng năng lực về võ thuật và niềm tin yêu nước của giới tăng nhân, đạo sĩ để biến đền chùa, miếu mạo thành những TT tuyên truyền, liên lạc và huấn luyện và đào tạo lực lượng phản Thanh phục Minh. Các ngôi chùa Thiếu Lâm tại Trung quốc cũng không ra khỏi ngoại lệ này .
Tiếp đó, tất cả chúng ta cần phải xem xét về lịch sử vẻ vang những ngôi chùa Thiếu Lâm tại Trung quốc. Ở Trung quốc, không riêng gì có một ngôi chùa Thiếu Lâm như nhiều người vẫn tưởng. Ngôi chùa Thiếu Lâm được giới võ lâm coi là ngôi chùa Thiếu Lâm chính thức tọa lạc tại ngọn Thiếu Thất, dãy Tung Sơn, tỉnh Hà Nam, được xây vào năm thứ 20 đời Thái Hòa nhà Bắc Ngụy. Đây chính là nơi Bồ Đề Đạt Ma đã tới tu hành, diện bích chín năm và lập ra Phật giáo Thiền tông Trung Quốc. Còn có chùa Bắc Thiếu Lâm ở Bàn Sơn, là nơi chỉ chuyên điều tra và nghiên cứu về y lý và Phật học, không điều tra và nghiên cứu võ thuật .
Ngoài ra có ba ngôi chùa Nam Thiếu Lâm, một tại Bồ Điền ( hay còn gọi là Phủ Điền ), một tại Toàn Châu và một tại Phúc Thanh, đều thuộc tỉnh Phúc Kiến, miền nam Trung quốc. Trong đó, ngôi chùa Nam Thiếu Lâm tại Bồ Điền, xây vào thời Nam Bắc Triều ( khoảng chừng 557 sau Công nguyên ), bị vua Khang Hy đốt vào khoảng chừng cuối thế kỷ 17 ( vào tầm 1673 – 1691, theo nhiều tài liệu lịch sử vẻ vang khác nhau ), là nơi đã phát xuất môn Vĩnh Xuân quyền. Ngôi chùa Nam Thiếu Lâm Toàn Châu bị vua Càn Long đốt vào khoảng chừng năm 1763. Có thuyết cho rằng chùa này bị đốt hai lần, một lần do vua Ung Chính, một lần do vua Càn Long, nhưng không có địa thế căn cứ lịch sử vẻ vang. Một ngôi chùa Nam Thiếu Lâm khác được Bộ Văn hóa và Khảo cổ Trung quốc công nhận là chùa Nam Thiếu Lâm Phúc Thanh .
Ngôi chùa Nam Thiếu Lâm tại Bồ Điền được Bộ Văn hóa và Khảo cổ Trung quốc điều tra và nghiên cứu và công nhận vào khoảng chừng năm 1992, và được phục chế vào thời gian 2001 – 2005. Tại ngôi chùa này, khi khai thác, người ta đã tìm thấy những di tích lịch sử tương quan tới những tổ chức triển khai phản Thanh phục Minh như Thiên Địa hội, Hồng Hoa đình, Vĩnh Xuân đường .
Vào thời kỳ này, có một số ít phản đồ Thiếu Lâm đã bật mý võ thuật Thiếu Lâm cho quân đội Mãn Thanh. Do đó, lực lượng phản Thanh phục Minh cần phải có một giải pháp chiến đấu khác hữu hiệu hơn võ thuật Thiếu Lâm truyền thống cuội nguồn. Đồng thời, quân đội Minh triều đã tan rã, nên giới tướng lĩnh quân sự chiến lược Minh triều và giới lãnh tụ khởi nghĩa cần phải có một chiêu thức huấn luyện và đào tạo mới thật hiệu suất cao, nhanh gọn để trong một thời hạn ngắn hoàn toàn có thể giảng dạy ra một lực lượng chiến đấu đủ sức chống lại quân đội Mãn Thanh thiện chiến. Chính tại Vĩnh Xuân Đường của ngôi chùa Nam Thiếu Lâm Bồ Điền, Nhất Trần đại sư ( Yat Chum dai si ), là người đã dẫn một số ít tăng lữ cao thủ từ chùa Thiếu Lâm Tung Sơn Hà Nam đến, cùng với những tướng lĩnh quân sự chiến lược nhà Minh chạy trốn sự truy sát của quân đội Mãn Thanh, trong đó điển hình nổi bật nhất là Trương Ngũ ( còn gọi là Tản Thủ Ngũ – Cheng Ng, Tan Sau Ng – theo tên gọi của kỹ thuật Tản Thủ trong Vĩnh Xuân ) đã nghiên cứu và điều tra và phát minh sáng tạo ra một môn khoa học chiến đấu mới sau này mang tên gọi là Vĩnh Xuân – Mùa Xuân vĩnh hằng .

Môn Vĩnh Xuân quyền được phát triển dựa trên việc rút tỉa các kỹ thuật chiến đấu hiệu quả nhất của Nam Thiếu Lâm, kết hợp với tinh hoa chiến đấu của giới tướng lĩnh quân sự nhà Minh, để vượt lên khỏi giới hạn là một môn võ thuật, trở thành một môn Khoa học Chiến đấu. Kỹ thuật Vĩnh Xuân nhấn mạnh vào tính đơn giản, hiệu quả, trực tiếp, tận dụng tối đa cấu trúc của cơ thể, các nguyên tắc về thư giãn và thăng bằng. Chiến thuật Vĩnh Xuân dựa trên sự nghiên cứu và vận dụng chặt chẽ các nguyên lý về y học, khí công, nội lực, tính hiệu quả về khoảng cách, nguyên lý vận động. Chiến lược Vĩnh Xuân nghiên cứu và vận dụng một cách khoa học về không gian, thời gian, ý, khí, lực, kình, kiểm soát và vận dụng không thời gian và công lực để mang lại hiệu quả tối đa trong chiến đấu với cố gắng tối thiểu. Đồng thời, những bậc cao thủ sáng tạo ra môn Vĩnh Xuân cũng tạo ra hai phương pháp huấn luyện độc lập. Phương pháp thứ nhất là Huấn luyện về khoa học, nguyên tắc, khái niệm cho các lãnh tụ, tướng lĩnh, là những người có trách nhiệm huấn luyện và đào tạo lực lượng. Phương pháp thứ hai là Huấn luyện kỹ thuật, thông qua việc học tập và rèn luyện kỹ thuật, tập đi tập lại liên tục, để đào tạo ra lực lượng chiến đấu thực dụng, hiệu quả, có thể tham gia chiến trận được ngay. Hai phương pháp huấn luyện này được sử dụng một cách nhất quán trong suốt quá trình huấn luyện lực lượng chiến đấu phản Thanh phục Minh qua nhiều thế hệ khác nhau của Hồng Hoa hội, trong môn phái Hồng Hoa Nghĩa Vĩnh Xuân quyền. Trong các dòng Vĩnh Xuân hiện đại, tùy theo nguồn gốc xuất thân và sự cảm thụ riêng của từng người mà phương pháp huấn luyện trở thành khác nhau. 

Một bộc lộ về việc vận dụng hai chiêu thức huấn luyện và đào tạo khác nhau hoàn toàn có thể được ghi nhận vào thời kỳ sau này là giải pháp truyền dạy Vĩnh Xuân của Vĩnh Xuân quyền vương Lương Tán. Ông là đệ tử của hai cao thủ trong Hồng Thuyền hội quán là Hoàng Hoa Bảo và Lương Nhị Đệ. Sau này, khi ông dạy Vĩnh Xuân ở Phật Sơn cho những bậc thân hào, nhân sĩ, ông đã dùng chiêu thức đào tạo và giảng dạy cơ bản Tiểu Niệm Đầu ( Siu Nim Tau – Những ý tưởng sáng tạo nhỏ lúc khởi đầu ), là giải pháp dạy hàng loạt cả y lý, cấu trúc khung hình, khoa học về không thời hạn, động lực học, nguyên tắc âm khí và dương khí, ngũ hành. Về sau, khi về hưu tại quê nhà ở làng Cổ Lao, ông lại dạy cơ bản cho những học trò tại làng Cổ Lao theo chiêu thức Tiểu Luyện Đầu ( Siu Lil Tau – Những rèn luyện nhỏ lúc khởi đầu ), hầu hết nhấn mạnh vấn đề vào việc lặp đi tái diễn cho đến mức thành thục một mạng lưới hệ thống tinh lọc những hoạt động về luyện nội lực, quyền cước cho đến khi có năng lực chiến đấu, và cách vận dụng kỹ thuật trực tiếp vào chiến đấu .
Sau khi truyền ra khỏi Vĩnh Xuân đường của Nam Thiếu Lâm, hai mạng lưới hệ thống Tiểu Niệm Đầu và Tiểu Luyện Đầu trở nên tam sao thất bản, nên mỗi dòng Vĩnh Xuân huấn luyện và đào tạo một khác và có quan điểm khác nhau về phần nền móng cơ bản của môn Vĩnh Xuân .
Khi quân đội Mãn Thanh dưới triều vua Khang Hy hỏa thiêu chùa Nam Thiếu Lâm Bồ Điền, đốt ra tro Hồng Hoa đình, san bằng Vĩnh Xuân đường, những cao thủ Vĩnh Xuân thoát khỏi sự truy sát của triều đình đã đổi tên môn phái từ Vĩnh Xuân – Mùa xuân vĩnh hằng ( Everlasting Spring ) sang Vịnh Xuân – Ca ngợi mùa xuân ( Praise Spring ) và rút vào hoạt động giải trí bí hiểm, với dự tính sau khi tàn phá nhà Thanh, dựng lại nhà Minh thì sẽ kiến thiết xây dựng lại chùa Nam Thiếu Lâm, Phục hồi Vĩnh Xuân đường và lấy lại tên chính thống của môn phái. Dự định này đã không khi nào thành hiện thực, vì nhà Minh không khi nào được Phục hồi. Từ đó, môn phái mang cả hai tên Vĩnh Xuân và Vịnh Xuân, tùy theo dòng họ, hệ phái .
Sau vụ Hỏa thiêu Nam Thiếu Lâm, môn phái Hồng Hoa Nghĩa Vĩnh Xuân quyền được lưu truyền bí hiểm trong khoanh vùng phạm vi Hồng Hoa hội, và được dạy ra bên ngoài cho một số ít lực lượng chiến đấu và quần chúng dưới tên gọi Vịnh Xuân quyền. Trương Ngũ, người sau này chạy thoát về vùng Phật Sơn, xây dựng Hồng Hoa hội quán ở đây được coi là ông tổ đời thứ nhất của Hồng Hoa Nghĩa Vĩnh Xuân quyền, đồng thời là ông tổ của thẩm mỹ và nghệ thuật kinh kịch miền Nam Trung quốc. tin tức về Trương Ngũ hoàn toàn có thể được tìm thấy trong tài liệu lịch sử dân tộc về Lịch sử kinh kịch Trung quốc và Nghệ thuật kinh kịch miền Nam Trung hoa. Về sau, Trương Ngũ do trốn chạy sự truy sát của triều đình Mãn Thanh, phải về thoái ẩn trong một mái ấm gia đình thế phiệt họ Trần, và truyền dạy hàng loạt mạng lưới hệ thống Hồng Hoa nghĩa Vĩnh Xuân quyền cho mái ấm gia đình này, cho đến một truyền nhân khá nổi tiếng trong giới lãnh tụ khởi nghĩa là Hồng Cân Bửu .
Một số cao thủ dưới sự đào tạo và giảng dạy của Chí Thiện thiền sư trốn chạy khỏi vụ hỏa thiêu Nam Thiếu Lâm gia nhập vào những con thuyền kinh kịch ngược xuôi miền Nam Trung hoa. Tại đây, họ cũng truyền dạy mạng lưới hệ thống chiến đấu có tên gọi là Chí Thiện Vịnh Xuân quyền. Tuân theo lời thề giữ bí hiểm của Vĩnh Xuân đường, họ đã không truyền lại hàng loạt mạng lưới hệ thống Vĩnh Xuân .
Về sau, do hoạt động giải trí khởi nghĩa, Hồng Cân Bửu có sự tiếp xúc với Hồng Thuyền Hội quán, và tạo nên sự giao thoa một lần nữa giữa một mạng lưới hệ thống Vĩnh Xuân hoàn hảo của Vĩnh Xuân nguyên gốc và Chí Thiện Vịnh Xuân. Nhưng theo như những tài liệu gia truyền trong dòng Chí Thiện Vĩnh Xuân và Hồng Hoa nghĩa Vĩnh Xuân, bên ngoài sự bí hiểm của Hồng Hoa hội, không một dòng Vịnh Xuân nào được truyền hàng loạt mạng lưới hệ thống Vĩnh Xuân như một Khoa học Chiến đấu nguyên gốc từ Vĩnh Xuân đường .
Mãi sang tới thế kỷ hai mươi, truyền nhân đời thứ tám của Hồng Hoa nghĩa Vĩnh Xuân quyền là Chu Kính Hùng mới nghiên cứu và điều tra, trao đổi và bàn luận với những cao thủ Vĩnh Xuân tại Phật Sơn, Trung quốc và nhiều miền khác, để công bố thoáng rộng hàng loạt mạng lưới hệ thống Vĩnh Xuân. Tuy nhiên nhiều người dạy và rèn luyện Vĩnh Xuân ít quan tâm trao đổi thông tin, giao lưu, du lịch, tìm hiểu thêm những môn phái và phả hệ … thì vẫn không chú ý tới những thông tin này .
Sau khi chùa Nam Thiếu Lâm Bồ Điền bị hỏa thiêu, những cao thủ Vĩnh Xuân rút vào bí hiểm và môn phái được đổi tên thành Vịnh Xuân. Huyền thoại về Ngũ Mai lão ni và Nghiêm Vịnh Xuân được đặt ra để che giấu sự bí hiểm của nguồn gốc môn phái, và để hoàn toàn có thể truyền dạy môn phái thoáng rộng ra đại chúng. Chữ Nghiêm được đặt thêm vào trước tên Vịnh Xuân, chính là để nhắc nhở về lời thề giữ bí hiểm của Vĩnh Xuân đường .


Lý Tiểu Long, truyền nhân nổi tiếng của Vịnh Xuân quyền, với cú đấm khét tiếng. ảnh tư liệu
Về sau, từ Hồng thuyền Hội quán và những cao thủ Vịnh Xuân khác, môn Vịnh Xuân khởi đầu được phổ cập thoáng đãng trong dân gian, và cho sinh ra rất nhiều hệ phái Vịnh Xuân khác nhau. Sau thời kỳ Hồng thuyền Hội quán, tài liệu về phả hệ những dòng Vịnh Xuân phổ biến trong quần chúng có khá không thiếu, và được ghi chép trong nhiều tài liệu lịch sử vẻ vang khác nhau .Tuy nhiên, nguồn gốc khởi đầu của môn Vĩnh Xuân – theo như nhiều người luyện Vịnh Xuân quyền – vẫn còn nằm trong màn sương khói. Tất nhiên là chỉ trừ so với 1 số ít người chịu khó đọc tài liệu lịch sử dân tộc tiếng Anh, tiếng Hán, giao lưu với nhiều dòng Vĩnh Xuân khác nhau trên quốc tế và nói được tiếng Quảng Đông. / .

Viết một bình luận